Uit in Oostende logo

Nachtouder Saskia De Coster

‘Eigenzinnig en flamboyant’, dat onthou je van Saskia De Coster. Of het nu na het lezen van het gelauwerde Wij en Ik is, of bij haar passage in de Slimste Mens. Nu is er Nachtouders, een roman over ouderschap.

Daarin gaan Saskia en Juli – niet toevallig de namen van de ouders in het echt -  met hun zoontje van één jaar naar een Canadees hippie-eiland. Daar groeide Karl op, de biologische vader van het jongetje. Ze komen terecht in een wifiloze wereld waar de natuur de wetten dicteert en waar de eilandbewoners een pijnlijk geheim over Karl delen.

Voor Saskia komt alles onder spanning te staan: haar relatie met Juli, haar vriendschap met Karl, haar schrijverschap. Een situatie die tot tal van prangende vragen leidt over haar specifieke ouderschap (als niet-biologische ouder) en ouderschap in het algemeen (elkeen voelt zich vroeg of laat eens “een slechte ouder”). Als voorsmaak van haar optreden in KAAP/Vrijstaat O. stelden we haar alvast enkele vragen.

Het verhaal in je nieuwe roman is ook dat van jou (en je ex-vriendin). In de promotekst van de uitgeverij noem je het “het verhaal van een ouder, die zoals elke ouder wel eens gewankeld heeft” Hoe moeten we dat begrijpen?

Vroeger was de rolverdeling tussen ouder en kind heel duidelijk: kinderen gehoorzaamden aan hun ouders en de ouders waren de biologische mama en papa. Ik ben de niet-biologische mama van mijn zoontje en heb geen ijzeren opvoedingsprincipes waar ik nooit van afwijk. Het is veel meer trial and error.

En waarom is het wel een roman en geen pure autobiografie ?

Het is een roman waarin de hoofdpersoon Saskia heet omdat het een versie van mezelf is, de andere personages kunnen veel gelijkenis vertonen met bestaande mensen maar zijn wel degelijk constructies, het is mijn visie op hen. Als je een kind vraagt een portret te tekenen of je vraagt het aan Picasso of aan een bakker, je zal telkens een totaal andere interpretatie van dezelfde persoon krijgen. Ik heb ook heel erg nagedacht over de vorm van Nachtouders: dagboekfragmenten worden afgewisseld met het reisverhaal, de tocht naar het hippie-eiland waar de donor van ons zoontje opgegroeid is, en ook met nachtelijke gesprekken tussen de ouders. 

Is dat een boek dat je moest schrijven? ben je er zelf door tot inzicht gekomen ?

Ik schrijf altijd omdat ik moet schrijven, maar voor Nachtouders geldt dat meer dan ooit. Ik heb een weerstand in mezelf moeten overwinnen om het te kunnen schrijven, om waarachtig en kwetsbaar te kunnen zijn en verder te gaan dan het vaak geromantiseerde verhaaltje over kinderen - ik werd ook teruggekatapulteerd naar mijn eigen verleden. Het boek is een vorm van zelfbevraging geweest en ook een houvast in een niet zo simpele periode.  


Wil je de maatschappij - die op het vlak van relaties steeds meerduidiger wordt - met dit boek een spiegel voorhouden? 

Ik denk dat we steeds meer rollen op ons nemen. Vroeger was je moeder en daarmee was de kous vaak af. Nu hebben we carrières, willen we zelf nog hobby’s hebben en kinderen en is er ook een grotere betrokkenheid van papa’s in het hele opvoedingsgebeuren. In nieuw samengestelde gezinnen en andere vormen van relaties komt de vraag veel meer naar voren hoe alles te combineren is. Onze visie op ouderschap is in mijn ogen erg veranderd. Vroeger was het gewoon een simpel gegeven: als je de titel vader of moeder draagt, breng je een kind groot en ben je de biologische ouder, tenzij er een melkboer in het spel was. Nu word je veel meer een ouder door elke dag aanwezig te zijn en zit het meer in de daden dan in dat ene woord. Die zoektocht naar mijn plek en mijn rol als niet-biologische ouder beschrijf ik in Nachtouders. 

Hoe belangrijk vind je het contact met lezers (zoals bij dit publieke gesprek)? 

Ik schrijf om op een bepaalde, heel unieke manier contact te leggen met mensen. Lezen is een intiem gebeuren, een verhaal waarin je je kan nestelen, en dat is voor mij een prachtige vorm van communicatie. En in dit boek komen zoveel maatschappelijke thema’s aan bod dat ik naast dat heel indirecte contact met lezers, samen in een boek, ook echt heel veel zin heb om meer thematisch te praten over wat het ouderschap betekent, hoe je je identiteit herziet als je opeens mama of papa wordt, over nieuwe maatschappelijke vormen van samenleven, over wat tolerantie kan inhouden. Ik merk aan de eerste reacties al dat ouders allemaal hun eigen verhaal hebben en in mijn specifiek verhaal heel veel herkennen. 

Kijk je uit naar je komst in Vrijstaat O.? Heb je iets met Oostende? 

Voor mij is Oostende een plek waar ik kan ademen, en Vrijstaat O. In Oostende al helemaal.