An Pauwels is voor de tweede keer curator van het non-fictieboekenfestival FAAR en dat vindt ze een grote eer. “Ik hou van de intense energie van festivals. Dat komt hier mooi samen met mijn liefde voor boeken en mijn thuisstad.” Van vrijdag 6 tot en met zondag 8 maart komen meer dan zeventig auteurs naar onze stad voor lezingen, gesprekken en workshops. Drie ‘verrekijkers’ delen hun blik op de maatschappij van morgen: Stephan Vanfleteren, Fatinha Ramos en Rebekka de Wit.
Hoe kijk jij naar non-fictie?
Non-fictie lijkt één genre, maar daar zitten eigenlijk heel veel genres onder. Van journalistieke of historische werken tot culinaire boeken en alles daartussen: welzijn, opvoeding, noem maar op... Ik ben een grote fan van autofictie, waar een auteur heel dicht bij zijn eigen verhaal blijft om iets te vertellen over de wereld daarbuiten. De grens tussen roman en non-fictie vervaagt, maar het is een ideaal medium om bepaalde maatschappelijke thema’s voor een groot publiek te brengen.
FAAR wil je anders naar dingen doen kijken. Waarom is dat belangrijk?
Het is heel verrijkend om eens door andere ogen naar de wereld te kijken. Je hebt het nieuws van de dag, maar er zijn ook brede maatschappelijke tendensen die niet uitdrukkelijk aanwezig zijn in het 7-uurjournaal. Ze hebben wel veel impact op onze manier van leven. Bijvoorbeeld de invloed van smartphonegebruik op hoe we denken en kijken naar elkaar en de wereld. Auteurs zijn vaak diegene die maatschappelijke veranderingen als eerste weten te vatten en via hun werk verschillende perspectieven aan bod laten komen.
In FAAR komen veel verschillende thema’s aan bod. Is dat een kracht?
We kiezen vooral voor de kracht van ontmoeting en dialoog. Meer dan auteurs uit te nodigen en enkel over hun boek te vertellen, brengen we hen samen met andere auteurs in tafel- of sofagesprekken. Zo wordt het een ontmoeting en brengen we ook inzichten samen. Denk aan gesprekken die je als gezin voert aan de eettafel. Je hebt soms een andere mening, maar je luistert naar elkaar en legt samen de puzzel. Ik vind het prachtig als iemand bijvoorbeeld zegt: ‘ah, dat wist ik niet’ en zijn mening bijstelt omdat er nieuwe informatie beschikbaar is. De werkelijkheid is heel complex is en allesbehalve zwart-wit. Nuance is zo belangrijk. Ik denk dat FAAR daar iets kan aan bijdragen.
Wat wil je nog bereiken met het festival?
Ik hoop dat mensen ook troost halen uit de gesprekken want we worstelen vaak met gelijkaardige uitdagingen. We zoeken en struikelen en botsen. Bijvoorbeeld als ouder of partner of als kind van … of gewoon als burger. Het is fijn om te horen of te lezen dat je niet alleen bent met je gevoel en jezelf herkent in een boek of een auteur.
Ik hoop dat mensen troost halen uit de gesprekken want we worstelen vaak met gelijkaardige uitdagingen. Dan is het fijn om te horen dat je niet alleen bent.
Wat kan je vertellen over de verrekijkers en hun thema’s?
We hebben drie totaal verschillende ‘verrekijkers’ die elk een deel van het programma cureren en ‘denken over morgen’, de baseline van FAAR. Ze zijn ook geen auteurs in de pure zin van het woord. Fotograaf Stephan Vanfleteren heeft het natuurlijk over de zee, waar hij een sterke band mee heeft. Tegelijk denkt hij na over wat er buiten beeld valt als hij kiest om op een bepaald onderwerp te focussen. Je kan dat vertalen naar mensen: wat gebeurt er met iemand als die zich niet gezien voelt? Schrijfster Rebekka De Wit wist onmiddellijk waarover ze wilde nadenken, namelijk: hoe zou een autovrije stad er kunnen uitzien? Niet vertrekkend vanuit beperking van vrijheden, wel vanuit de ‘witruimte’. Wat is er allemaal mogelijk? Verbeelding is daarbij heel belangrijk, want we starten van nul en we willen die verbeelding ook prikkelen bij het publiek. Kunstenares Fatinha Ramos denkt na over de helende kracht van kunst. Het heeft invloed op je fysieke en mentale gezondheid en daarover willen we graag inspiratie delen.
Ik vind het prachtig als iemand zegt: ‘ah, dat wist ik niet’ en zijn mening bijstelt omdat er nieuwe informatie beschikbaar is.
Naar welke activiteiten kijk je zelf hard uit?
FAAR ontwaken is een van mijn favorieten. We beginnen 's morgensvroeg in het donker en zien het samen schemeren en dag worden. We praten over waar jij troost uithaalt, wat is jouw ‘faar’ in het donker? Op de openingsavond maak je dan weer kennis met de verrekijkers, maar voor de eerste keer is er ook een slotvoorstelling met Suzanne Grotenhuis en de Nwe Tijd. Daar brengen ze een live versie van ‘de maandagavonden’, hun succesvolle essayreeks. Ik kijk ernaar uit om op die manier samen het festival af te sluiten.
